Goed bezig? Schijnduurzaamheid ligt op de loer

Featured article in Dagblad Metro / Metro Holland (14 April 2016): 

We worden ons steeds meer bewust van het effect dat we als individu kunnen hebben op een duurzamere wereld. Toch bestaat er nog veel onwetendheid over dit thema. Hierdoor denken we soms goed bezig te zijn, maar blijkt dat we in feite weinig tot niets bijdragen. Metro zet er een aantal op een rij.

Maar eerst, wat is duurzaamheid eigenlijk?

DUURZAAM CONSUMEREN

Op de website van de Rijksoverheid is te lezen dat duurzaamheid inhoudt dat ‘u consumeert zonder dat dit nadelig is voor mens en milieu’. Hierbij houden mensen ‘rekening met hoe producten zijn gemaakt’ én ‘gebruiken ze niet meer dan nodig’. Bij duurzaamheid wordt dus rekening gehouden met:

– Milieu
– Eerlijke handel
– Gezondheid
– Dierenleed

1. BIOLOGISCH VLEES

Naast afvalscheiding, kiezen we ook steeds vaker voor een biologisch runderlapje, in plaats van de kiloknaller. Beter voor het dierenwelzijn, beter voor de gezondheid, maar ook beter voor het milieu?

Dieren in de biologische veeteelt maken gezonder vlees. Ze krijgen alleen antibiotica als dit noodzakelijk is (en niet vaker dan twee keer in hun leven), eten natuurlijk voedsel, krijgen geen groeihormonen en maken weinig stresshormoon aan doordat ze in betere leefomstandigheden leven.

Maar, de biologische veeteelt levert per vierkante meter minder vlees op dan de reguliere veeteelt. Voor hetzelfde stukje vlees is dus meer land nodig per koe en hierdoor vergroten we onze ecologische voetafdruk, het aantal vierkante meters dat we per persoon nodig hebben om ons te voorzien van genoeg voedsel.

Biologisch vlees is dus een verbetering voor dierenwelzijn, gezondheid en gedeeltelijk voor het milieu, maar we vergroten onze ecologische voetafdruk. Dit zorgt op de lange termijn voor problemen, want de grond op onze aardbol dreigt overbelast te raken. We zouden naast het eten van biologisch vlees onze vleesconsumptie dus aanzienlijk moeten verlagen. Verder is het eten van kip het minst slecht voor het klimaat, gevolgd door varken en daarna rund.

2. PLASTIC AFVAL SCHEIDEN

Nederlanders scheiden steeds beter hun plastic afval. Door plastic verpakkingen te scheiden, kunnen ze gerecycled worden. Zo kunnen jouw plastic verpakkingen weer als grondstof voor nieuwe producten en verpakkingen worden gebruikt.

Er dreigt nu echter een overvloed te ontstaan aan ingezameld plastic. Dat zeiden inzamelaars en afvalbedrijven eerder al tegen NOS. Er komt steeds meer recyclebaar kunststof op de markt, dat ook weer opgekocht moet worden. Maar door de lage olieprijs – basisgrondstof van plastic – kiezen producten steeds vaker voor nieuw plastic.

Dus terwijl de consument zijn best doet om kunststof afval netjes apart te houden, groeit de aankoop van nieuw plastic en ondertussen dreigt het recyclebare plastic in de verbrandingsoven te belanden. Op dit moment verdwijnt 25 procent in de oven. De Vereniging Nederlandse Gemeenten beweert momenteel dit percentage niet te zullen verhogen.

3. ELEKTRISCH RIJDEN

Door elektrisch te gaan rijden wordt bijgedragen aan een betere luchtkwaliteit en minder CO2-uitstoot. Gemiddeld stoten deze auto’s 40 procent minder CO2 uit.

Op stroom rijdende auto’s stoten zelf geen broeikasgassen uit, maar het opwekken van elektriciteit in centrales zorgt wel voor milieubelasting. Nog steeds wordt 90 procent van onze energie namelijk uit fossiele brandstof gehaald. Als meer energie opgewekt wordt uit duurzame energiebronnen, wordt het gebruik van een elektrische auto dan ook milieuvriendelijker.

Het rijden in een elektrische auto is dan wel ‘schoner’ dan rijden in een benzine- of dieselauto, maar waar de elektrische auto de mist ingaat is de productie. Uit een onderzoek van het ‘Norwegian University of Science and Technology’ blijkt namelijk dat de productie twee keer zoveel energie vergt als dat van ‘gewone’ auto’s. Vooral de accu zou erg vervuilend zijn om af te breken.

4. FAIRTRADE CHOCOLA / TONY’S CHOCOLONELY

Duurzaamheid betekent ook eerlijke handel. Een aantal jaar geleden nam het Fairtrade-keurmerk dan ook in populariteit toe. Tony’s Chocolonely is een chocolademerk dat naast fairtrade ook (kind)slavenvrij claimt te zijn. Het merk werd al meerdere keren uitgeroepen tot meest duurzame chocoladeletter.

Het bedrijf heeft een langetermijncontract met twee cacaocoöperaties in Ghana en Ivoorkust. Doordat Tony’s Chocolonely vrijwel alle bonen bij deze coöperaties koopt, ontvangt het bedrijf hogere premies dan andere fairtradebedrijven. Toch schijnt dit hogere inkomen in de praktijk tegen te vallen. Dat meldde NRC eerder. Dat zou vooral komen doordat de fairtrade-status op veel punten in het productie- en distributieproces gecontroleerd moet worden. Daar gaat veel geld naartoe.

Toch verdient de boer meer dan wanneer hij voor de reguliere chocoladebedrijven zou werken. Maar rijk wordt hij er niet van. Overigens heeft Tony’s Chocolonely de ambitie om in 2018 volledig klimaatneutraal te worden.

WIE ZIJN DEZE CONSUMENTEN?

Bewuste consumenten zijn een gemengde groep, blijkt uit onderzoek. Wel gaat het doorgaans om mensen met een hogere opleiding. Ook zijn ze geïnteresseerd in de samenleving en groter van vertrouwen. Vegetariërs zijn vergeleken met vleeseters vaker vrouw en maken deel uit van kleinere huishoudens. Consuminderaars zijn jonger, hebben vaker een deeltijdbaan en een hoger milieubewustzijn dan degenen die niet consuminderen.

https://www.metronieuws.nl/niet-gebruiken/extra/2016/04/goed-bezig-schijnduurzaamheid-ligt-op-de-loer

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s